zorg - Eten en drinken in beeld

januari 21, 2026

Nee, tegen appelmoes

Dus nee, appelmoes (100%) is niet ongezond. Hij mag op tafel. Alleen niet elke dag.

Als je 101 jaar oud bent, kun je je afvragen of het weglaten van appelmoes nog veel verschil maakt. Deze generatie is opgegroeid met vaste patronen aan tafel: aardappelen, groenten en een klein stukje vlees. Porties waren bescheiden, simpelweg omdat er minder beschikbaar was. De emotie is dan ook begrijpelijk.

https://www.telegraaf.nl/binnenland/rel-in-verpleeghuis-101-jarige-krijgt-geen-appelmoes-meer-omdat-het-te-ongezond-zou-zijn/125291995.html

Onderzoeken laten zien dat de vleesconsumptie pas na 1950 écht is gaan stijgen. Deze ouderen hebben dus in hun vormende jaren vooral ‘’plantaardig’’ gegeten, en dat eetpatroon zit diep verankerd. Twee derde van de samenstelling waren aardappelen en groenten (66%).

Eten en drinken zijn sterk emotioneel. Het raakt aan gewoontes, herinneringen en het gevoel. Daarom is het logisch dat veranderingen — zeker in een verpleeghuis — emoties losmaken. De doelgroep in de ouderenzorg bestaat vooral uit mensen geboren tussen 1930 en 1950. Zij zijn gewend aan zuinigheid en eenvoudige, herkenbare producten. Appelmoes hoorde daarbij, vaak zelfgemaakt of uit een glazen pot, niet uit een disposable verpakking.

De grootste uitdaging is de balans vinden tussen gezond, een duurzaam en smaakvol aanbod. Het is namelijk in de praktijk dat deze drie thema’s elkaar nog wel eens in de weg kunnen zitten. Duurzaam is niet altijd smaakvol, en smaakvol is niet altijd gezond (of duurzaam). Daarnaast is smaakvol, of beter gezegd lekker, dé manier om eten gegeten te krijgen.

De verandering van het aanbod op zichzelf is goed. Dat er nu kritisch wordt gekeken naar het gebruik van disposables is positief. Ook het streven naar gezonder aanbod eten en drinken is logisch. De Richtlijnen Gezonde Voeding zijn de afgelopen jaren wel degelijk gewijzigd na nieuwe inzichten. De impact daarvan verschilt wel per leeftijdsgroep: voor de jongere ouderen ligt de nadruk op eiwitrijke producten, terwijl bij de 80-plussers de gezondheidswinst kleiner is, maar er nog steeds impact gemaakt kan worden.

Appelmoes past als 100% appel prima binnen een gezond en plantaardig menu, maar dan als weekkeuze.

Hoe doen we dit dan (niet) in de praktijk?

“Zet een pot appelmoes op tafel, vink af wie zijn weekkeuze al gehad heeft — en hopen dat ’ie niet over datum gaat. Gastvrij, toch? 😉”

Mijn oma zij vroeger ook: ”Overal waar te voor staat…”

Verdere bronnen:

https://research.wur.nl/en/publications/vleesconsumptie-per-hoofd-van-de-bevolking-in-nederland-2005-2024/?utm_source=copilot.com

https://www.voedselgeschiedenis.nl/voedselgeschiedenis-van-nederland/

https://www.kenniscentrumondervoeding.nl/wp-content/uploads/2025/06/Adviesrapport-Gezond-Gezien-en-Gegeten-Radboud-Honours-Project-Impact.pdf?utm_source=copilot.com

Link naar Huisgemaakte appelmoes (niet 100%)

juli 19, 2024juli 21, 2024

Heb je het al gehoord?

Vorige week werd ik uitgenodigd voor een interview – met Thera Kokx. Het interview vond plaats in het mooie Jacobs Gasthuis Schiedam, Studio Omroep Wetering Arjen L. van Bruinnessen.

In de afgelopen 10 jaar is het koksvak in de zorg er niet sexyer op geworden. Noem het maar: gemis aan capaciteit, aansluiting met de zorg, het type concept, onze trots, het imago van het koksvak, het imago van de producten en de magere aansluiting op de èchte mogelijkheden van deze functie heeft als gevolg dat het koksvak verschraalt.

Toch denk ik dat er een hele mooie rol is weggelegd voor de kok en gelukkig zie ik uit ervaring en bij collegae ook concepten bestaan, ontstaan of voortgezet worden waar dit ook zichtbaar is. En zeker in de tijd waar gesproken wordt over de rol van eten en drinken op de gezondheid en duurzaamheid.

Ik had naar aanleiding van mijn eerdere bericht over het koksvak vanuit één van de opleidingsinstituten een berichtje, belletje of mailtje verwacht. Iets met; “wat jij nu zegt!?“ of “het aantal studenten neemt toe, geen zorgen Kevin” of “samenwerken”? Maar dit bleef uit.

Misschien was het bereik van het bericht en het taggen van de opleidingsinstituten niet voldoende. Niet om mijn verhaal te omarmen, maar te ontkrachten en mij te overtuigen dat het toch anders is! En dat er wèl enthousiaste studenten staan te popelen op een baan in de horeca en zorg!

Het werkt twee kanten op. Zonder een duidelijke rol voor de functie kok, door het concept of de processen, zal ontwikkeling ervan uitblijven. Zonder aansluiting op de opleiding, zal een student geen kennis maken met of kennis kunnen brengen in de zorg. En dat in de tijd waar verandering en inspiratie voor en met elkaar nodig is!

Een stukje van mijn verhaal terugluisteren. Scroll naar de 10e minuut (luistertijd 6 minuten).

Laat je inspireren door eten en drinken. Ik wens jou, mijn collega’s en iedereen dan ook een hele mooie zomervakantie!

https://www.omroephw.nl/spelers/radiospeler.php?programmaid=251&item=130720241700

Ook te horen op www.delateavond.nl.

#koken #etenendrinken #zorg #ziekenhuizen #koksvak #vakmanschap #kokeniseenvak #duurzaamheid #gezondheid #greendeal #eiwittransitie #plantaardig #mbo #vak #rocopleiding #roc

juni 21, 2024maart 6, 2025

Is kok zijn nog sexy?

Dit ben ik op een foto. Ik heb een microfoon vast want sta op een podium. Ik heb mijn koksbuis aan om aan te tonen hoe belangrijk ik het vak vindt.

Op 13 juni heb ik mijn kijk op het koksvak gedeeld met de leden van de VKGE. Het vakmanschap zoals ik dat zie en waarom ik dat belangrijk vind!

Het vak koken en de beroepsgroep van koks hebben de afgelopen jaren grote klappen gekregen. En in de zorg hebben wij het vak ook niet altijd interessanter gemaakt. Ook de aanwas en beschikbaarheid van koks is enorm gedaald en de daardoor ontstane verschraling en versimpeling van menu’s, keukens en werkwijzen hebben hun impact.

Een kok zijn – zeker in de zorg – is dan ook niet echt sexy.. toch? Want tsja.. de doorgekookte maaltijden, ziekenhuiseten, laffe smaken en zoutloze gerechten. Of nog een vervelendere invalshoek; de zorg is het eindstation voor horecakoks. Allemaal stigma’s die ik helaas in de afgelopen 10 jaren in onvoldoende mate heb zien veranderen.

Kok zijn in de zorg is ingewikkelder dan men denkt. Er wordt heel specifiek gekookt op dieet, op advies van de arts of diëtist, volgens richtlijnen, schijf van vijf en afhankelijk van ziektebeeld. Dat is anders dan koken in de horeca. Wil je koken op doelgroep of patiëntniveau dan heb je vakkundige mensen nodig. Patiënten zijn ook ziek, hebben niet altijd smaak en krijgen een maaltijd voorgeschoteld die anders is dan thuis. Het betreft precisie, zorgvuldigheid, werken met smaken, texturen, goede ingrediënten en een zorgvuldige opmaak. Althans zo zou men er naar moeten kijken. Daar ligt de meerwaarde!

In veel onderzoeken is helder dat welvaartsziekten, het klimaat en de algemene gezondheid indirect of direct te linken zijn aan de menselijke eetpatronen. Ook is er veel beweging in de zorg op het gebied van voeding.

En ik wordt blij van de ontwikkelingen van collega ziekenhuizen die dag in en dag uit koken uit eigen keuken of die weer een keuken aan het bouwen zijn. En als dat geen optie is, dat de organisaties de samenwerking met de leveranciers verstevigen, er kritisch wordt gesproken over het aanbod, herkomst en kwaliteit. Ook daar werken koks.

De vraag werd aan mij gesteld of een naamsverandering zou kunnen helpen om de kok een beter podium te geven.
”Nee. Vind ik niet!”. Het gebruik van namen is cruciaal. Een gevoel of nare bijsmaak komt niet door de naam, maar wat wij en anderen met de naam doen en er (bij voorbaat al) van vinden.

Bij de VKGE kreeg ik het podium en dank hiervoor. Wij – facilitair managers, leveranciers, koks, teamleiders – hebben en kunnen invloed hebben met eten en drinken. Daarom strijd ik voor het koksvak en het vakmanschap.

Bron: LinkedIN post Kevin Kap