Tag: gezond

Vitamine A

Vitaminen zijn een belangrijk onderdeel dat een lichaam in bepaalde mate nodig heeft.

Vitamine A is een in vetoplosbare vitamine. Hij draagt bij aan een gezonde groei van huid, haar en nagels. Ook is hij belangrijk voor de werking van de ogen. Vitamine A wordt opgeslagen in de lever.

Producten met een hoog gehalte aan vitamine A: Leverworst, vleeswaren, vis, eidooier, wortel, spinazie, bietenblad, andijvie en boerenkool.

Een jong kind mag niet te veel vitamine A, ongeveer 400 microgram. Een volwassene rond de 800 microgram.

^{Bronnen en verwijzingen: Teubner, C. (Food, 2018). Vitamine A. (z.d.). https://mobiel.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vitamine-a.aspx.}

februari 25, 2025
5 gezonde en budgetvriendelijke ontbijttips voor drukke ochtenden.

Iedere ochtend weer haastig bezig met het ontbijt? Of sla je liever het ontbijt over? Bereid je goed voor zodat je het eerste moment van de dag niet overslaat. Is het het belangrijkste moment? Dat is nog niet duidelijk. Onderzoeken wijzen niet uit of het ontbijt zodanig belangrijk is, dat het overslaan de gezondheid schaadt. Anderzijds, als je niet ontbijt, heb je mogelijk eerder trek, en dan is de vraag of je bij het ‘eerste tussendoortje’ dan bewust kiest voor de volkoren boterham, yoghurt of fruitsalade. Vergeet vooral niet de 5e tip!

Als je dan toch gezond en budgetvriendelijk wilt ontbijten. Kijk dan even naar de volgende 5 tips! Deze zijn ook nog eens zo ingericht dat ze passen in drukke ochtenden.

1. Bereid de ontbijttafel in de avond voor.
Kies er voor om de tafel te dekken, de producten klaar te zetten en het brood alvast in een afgesloten trommel op tafel te plaatsen. Dan heb je in de ochtend alleen nog de thee te zetten en de gekoelde producten klaar te zetten. Of bereid in de avond pannekoekjes voor, die je in de ochtend koud kan eten of snel kan opwarmen.

2. Geef alternatieven geen kans.
Kies voor volkoren producten in grootverpakkingen. Denk hierbij aan beschuit, brood of volkoren havervlokken. En zorg er voor dat voor beschuit of ontbijtkoek geen alternatieven zijn. In dit geval kies je standaard voor volkoren beschuit of kies je voor ontbijtkoek zero sugar en biedt je geen alternatief.

3. Bereid een rijkelijk gevulde omelet.
Een omelet is in principe snel gemaakt. Je hebt circa 7 minuten nodig. Een omelet kun je eenvoudig verrijken met bijvoorbeeld groenten, noten en zaden, crème fraîche en bieslook. En een omelet kun je goed op een ontdooide boterham plaatsen. Dit is een volwaardig ontbijt en snel bereid. In een omelet kun je veelal kliekjes kwijt. Denk aan overgebleven groenten, bijvoorbeeld paprika, spinazie of een andere groenten. Door de eieren te mengen met kliekjes heb je een enorme besparingswinst.

4. Smoothie
In principe valt een smoothie niet binnen een gezond aanbod (smoothies gezond?). Desalniettemin is het een snel alternatief, het zijn snelle suikers, maar veelal toch goed om bijvoorbeeld ook restjes (fruit, groenten, dranken) te mixen!

5. Bak je eigen granola!
Het is budgetvriendelijk, het is vers, gezonder doordat het product minder bewerkt is en je hebt het vooraf bereid en klaargemaakt. Klik op de link voor een heerlijk recept voor thuis. Het grootste voordeel is dat je zelf invloed hebt op het aantal noten, het aantal toegevoegde suikers en daarmee o.a. de smaak. Hoe lekkerder, hoe geliefder om te eten.

Is ontbijten belangrijk? (z.d.). Consumentenbond. https://www.consumentenbond.nl/gezondgids/hoe-zit-dat/voeding-is-ontbijten-belangrijk

juni 27, 2024
Haring (vet verdienen!)

Wat is de haring toch een ingewikkelde vis. Of valt dat wel mee? Haring was voor Nederland één van de grootste handelsproducten rond 1600 (de Gouden Eeuw). De Wageningen Universiteit omschrijft dat de rijkdom van Nederland o.a. te danken is aan de handel in deze vis. Miljarden vissen zwemmen bij ons in de Noordzee. Haring is een vette vissoort en is ondanks de benaming vette vis, juist een gezond product. Het eten van vette vis wordt ook in verband gebracht met het voorkomen van bepaalde hart- en vaatziekten. Met de vetten in deze vis, maar ook in zalm of makreel, worden eigenlijk de onverzadigde vetzuren bedoeld. Daarnaast bevat haring ook een hoge hoeveelheid Omega-3.

Toepassing: Veel geconsumeerd als delicatesse, meestal gerookt, gezouten of ingelegd.
Smaakprofiel: Zout, vet en met een kenmerkende umamismaak.
Oorsprong: Historisch gezien populair in Noord-Europese landen, vooral in Scandinavië en Nederland.
Herkomst: Vaak gevangen in de Noordzee en Oostzee.
Latijnse naam: Clupea harengus.
Lengte vis: Gemiddeld 20-40 cm.
Visvlees: Zacht, vet en rijk aan omega-3 vetzuren.
Beschikbaarheid: Het hele jaar door verkrijgbaar, maar traditioneel geassocieerd met het haringseizoen in de lente.
Alternatieven: Makreel, sardines.
Bronnen: Vismarkten, vissersgemeenschappen, culinaire tradities.

Aan de andere kant, haring wordt ook ‘vers’ gegeten! Dat kan een risico zijn èn haring is erg zout en volgens diverse bronnen bevat vis in sommige gevallen hoge hoeveelheden kwik, cadmium, lood, arseen en tin. Alleen bij jonge vis, waaronder de haring, zou dit minimaal het geval zijn. Dus kunnen we daarmee zeggen dat haring gezond is, omdat het een vette vis is? Nee. Het is eigenlijk gezond, mits.
De hygiëne rondom visbereiding is zeer strikt. Met name wanneer deze rauw wordt gegeten. Haring heeft daarnaast ook nog een risico op de listeria bacterie. Deze kan voorkomen in dit product en het bewerkingsproces voorkomt niet dat deze bacterie verdwijnt.

Heb jij überhaupt trek in verse vis, dan wil je deze kunnen beoordelen! Wil jij verse vis (heel) beoordelen?
– Heeft de vis heldere bolle ogen?
– Is de huid glanzend en nattig?
– Zijn de kieuwen rood? (niet alle varianten vis)
– Ruik je de vis, dat kan, maar is meestal geen goed teken.

In principe wordt haring gekaakt, gezouten en ingevroren aan boord. Dit is al een bewerkingsproces. Of je de vis dan vers kan noemen, is dan ook de vraag.

Haring wordt vaak ‘vers gegeten’, maar wordt al aan bord gekaakt (zie dit filmpje hoe dat wordt gedaan, en kijk naar dit filmpje hoe dit ‘vroeger‘ werd gedaan). Haring kaken ging en gaat niet met de mond, maar met een speciaal mesje. ‘Kaak’ betekent ’ton’. Deze ton moest vol worden geladen met haring, er werd per kaak (ton) betaald. Zoals de geschiedenis beschrijft stond er voor bedrog een hoge prijs. De galg.

Vet verdienen, dat klopt in de Gouden Eeuw. In die tijd was haring een product waar goed aan verdiend werd. Maar haring was ook een belangrijk, betaalbaar product voor de markt. Ten tijde dat eiwitten in de vorm van vlees onbetaalbaar waren, kocht men dus ook haring. Deze vis voldeed dan ook als goed alternatief met een gezonde bijwerking. Haring was populair onder de katholieken en vrijdag visdag is men wellicht niet onbekend. En ook nu is haring nog ongekend populair. De dag dat de Hollandse Nieuwe wordt gepresenteerd wordt door velen naar uitgekeken. Toch is er ook een tegengeluid. Er zijn zorgen over overbevissing in de Noordzee en het klimaat bij overmatig gebruik van dierlijke eiwitten.

^{Bronnen en verwijzingen: Teubner, C. (2009) Food. 10 Weetjes over Haring. (z.d.). WUR. https://www.wur.nl/nl/onderzoek-resultaten/onderzoeksinstituten/marine-research/onderzoeksthemas/dossiers/10-weetjes-over-haring.htm. Gouden eeuw? (z.d.). Literatuurgeschiedenis. https://www.literatuurgeschiedenis.org/17e-eeuw/gouden-eeuw. Voedingscentrum. (z.d.-b). Waarom is vette vis gezond? https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/gezonde-voeding-en-voedingsstoffen/waarom-is-het-goed-om-vis-te-eten-.aspx. DPG Media Privacy Gate. (z.d.). https://www.ad.nl/gezond/haring-is-gezond-maar-dit-maakt-dat-je-er-niet-te-veel-van-moet-eten~a2151ba9/. Ritsema, A. (2016, 13 juni). Haring: een rijke geschiedenis van vangsten en legenden. Scientias.nl. https://scientias.nl/haring-rijke-geschiedenis-vangsten-en-legenden/}

april 10, 2024